หน่วยงานราชการ
สำนักนายกรัฐมนตรี
กระทรวงมหาดไทย
กระทรวงกลาโหม
กระทรวงพาณิชย์
กระทรวงสาธารณสุข
กระทรวงวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี
กระทรวงการต่างประเทศ
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อม
กระทรวงยุติธรรม
กระทรวงการพัฒนาสังคม
และความมั่นคงของมนุษย์
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
กระทรวงพลังงาน
กระทรวงอุตสากรรม
กระทรวงการคลัง
กระทรวงศึกษาธิการ
กระทรวงแรงงาน
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
กระทรวงวัฒนธรรม
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
กระทรวงคมนาคม
 

 

Link
 
 
กระบวนการงานพัฒนาสังคม 7 ขั้นตอน
  แนวทางการดำเนินงานตามหลัก 2 เตรียม
..........1. การเตรียมความพร้อมบุคลากร ประชาชน ในเรื่ององค์ และดำเนินการ 5 รู้
ความรู้ คุณธรรม จริยธรรม ..........1. การเตรียมคน (ต.1) ในการดำเนินงานตามรูปแบบ
การเตรียมความพร้อมบุคลากร ประกอบด้วย สายใยรัก จำเป็นต้องมีการเตรียมความพร้อมในการดำเนินงาน
-------------การเตรียมความพร้อมบุคลากร ศพส. หมายถึง ส่งเสริม ได้แก่การเตรียมข้าราชการและเจ้าหน้าที่ ในหน่วยงานสังกัด พม.
สนับสนุนให้บุคลากร ศพส.เกิดความรู้ความเข้าใจก่อนที่จะลงไป และบุคคลภายในตำบลผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stake holder)
ปฏิบัติงานในพื้นที่ หรือจัดเวที กับการดำเนินงานตำบลต้นแบบ
-------------การเตรียมความพร้อมประชาชน หมายถึง การสร้าง  
ความคุ้นเคยกับประชาชนในพื้นที่ก่อน ด้วยการศึกษาชุมชน การ ..........2. การเตรียมพื้นที่ (ต.2)
จัดเวที หรือส่งเสริมสนับสนุนโครงการพัฒนาสังคม ------------- การคัดเลือกพื้นที่ดำเนินการ
-------------การเตรียมวิทยากรจากภายนอก ในการจัดเวทีการ 1) ตำบลที่ดำเนินการโครงการสายใยรักแห่งครอบครัว
เรียนรู้ที่มีข้อจำกัดจากบุคลากรของศพส.อาจจำเป็นต้องอาศัย 2) ตำบลที่ดำเนินโครงการศูนย์ 3 วัยสานสายใยรักแห่งครอบครัว
วิทยากรกระบวนการและวิทยากรเนื้อหา(บรรยาย) ที่มีความ ที่ยังไม่ผ่านกระบวนการดำเนินงานในรูปแบบตำบลต้นแบบ ปี 53
สามารถให้ความรู้อย่างเชื่อมโยงและกระตุ้นศักยภาพที่มีอยู่ 3) ตำบลที่ดำเนินการศูนย์บริการทางสังคมแบบมีส่วนร่วม ปี 53
ให้แสดงออกมา (เปิดพื้นที่ใหม่ 1 ตำบล)
  ------------- ปัจจัยประกอบการคัดเลือกพื้นที่ ตำบลต้นแบบใหม่
..........2. การประสานงานภาคีเครือข่าย สามารถพิจารณาความพร้อมของชุมชน โดยใช้ปัจจัยประกอบ คือ
คือ การพบปะ แลกเปลี่ยนและร่วมมือกับองค์กรภาครัฐ หรือเอกชน 1) ผู้บริหารท้องถิ่น อบต./เทศบาล ให้ความสำคัญกับการพัฒนา
ในพื้นที่เป้าหมาย ด้วยท่าทีที่เป็นมิตรและเสมอภาค เพื่อเตรียม และการจัดสวัสดิการ
การจัดเวทีหรือดำเนินโครงการพัฒนาสังคมให้บรรลุวัตถุประสงค์ 2) มีกองทุนสวัสดิการชุมชนแล้วหรืออยู่ระหว่างดำเนินการจัดตั้ง
  3) มีศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชน (ศพค.)
..........3. การทำเวทีค้นหาศักยภาพชุมชน และกลั่นกรองปัญหา 4) ขนาดของพื้นที่และประชากรเหมาะสมที่จะสามารถขับเคลื่อน
คือ การจัดให้มีพื้นที่พูดคุยแลกเปลี่ยน ทั้งแบบเป็นทางการ งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ(ไม่เป็นพื้นที่ใหญ่เกินไป เล็กเกินไป)
และไม่เป็นทางการของกลุ่มเป้าหมาย องค์กรชุมชนในพื้นที่ 5) ในตำบลมีผลงานการพัฒนาเป็นรูปธรรม
หรือองค์กรภายนอกที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ควรให้ความสำคัญกับการ 6) มีทุนทางสังคมและวัฒนธรรม(บ้าน วัด โรงเรียน กลุ่มอาชีพ
จัดเวทีแบบไม่เป็นทางการมากกว่าเวทีที่เป็นทางการ ทั้งนี้มี กองทุนต่างๆ)
วัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเวทีได้รู้จักศักยภาพตนเอง กลั่นกรอง 7) มีอาสาสมัคร อพม.,อสม. ฯลฯ
สภาพปัญหาที่แท้จริงของกลุ่มเป้าหมายร่วมกัน และเชื่อมโยง 8) มีทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมในวิถีชุมชนที่น่าสนใจ
หรือนำศักยภาพชุมชนไปแก้ปัญหาหรือพัฒนาศักยภาพกลุ่ม 9) ความเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
เป้าหมายจนนำไปสู่การเกิดกิจกรรม/โครงการพัฒนาสังคม  
หรือสวัสดิการสังคมโดยชุมชนเป็นผู้คิดริเริ่มเอง ..........3. รู้ชุมชน ( 1 ร.) ได้แก่ การทำความเข้าใจในสภาพพื้นที่
  ศักยภาพต่างๆ ทุนทางสังคม ของชุมชน แผนชุมชน แผนท้องถิ่น
..........4. การทำกิจกรรมร่วมกัน หรือส่งเสริมสนับสนุนการทำ ผู้นำท้องถิ่น ผู้นำชุมชน ผู้นำกลุ่มกิจกรรม รู้สถานการณ์ต่างๆของ
กิจกรรม ชุมชน ข้อมูลประชากรกลุ่มเป้าหมาย ภาคีเครือข่ายในชุมชนว่ามี
--------------การทำกิจกรรมร่วมกัน หมายถึง การทำกิจกรรม ลักษณะเป็นเช่นไร ซึ่งในการดำเนินงานตำบลต้นแบบ จำเป็น
ด้านการพัฒนาสังคมหรือด้านสวัสดิการสังคมที่สร้างสรรค์ร่วมกัน ต้องรู้ข้อมูลของชุมชน
ของประชาชนในพื้นที่เป้าหมาย  
--------------การส่งเสริมสนับสนุนการทำกิจกรรม หมายถึง การที่ ..........4. รู้ปัญหา (2 ร.) ในการดำเนินงานตำบลต้นแบบจำเป็น
หน่วงงานภายในชุมชน ให้การสนับสนุนงบประมาณ ความรู้ หรือ ต้องทราบปัญหาของพื้นที่และประชาชนในชุมชน เพื่อจัดลำดับ
ทรัพยากรอื่นๆแก่ชุมชนโดยผ่านองค์กรชุมชนหรือกลุ่มที่เป็นแกน ความสำคัญของปัญหาของชุมชน ดำเนินการโดยการทบทวน
ขับเคลื่อนในการจัดทำกิจกรรมด้านการพัฒนาสังคม หรือสวัสดิ วิเคราะห์ปัญหา ศึกษาสาเหตุของปัญหา โดยการนำข้อมูลจาก
การสังคม ซึ่งเป็นข้อเสนอจากเวที ที่มีความเห็นร่วมกันว่าจำเป็น จปฐ.,กชช2ค.และอื่นๆ
ต้องขอรับการสนับสนุน ---------เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา เพื่อรู้ปัญหาของชุมชน ได้แก่
  --------------1) ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน (จปฐ.)
..........5. การทบทวนบทเรียน --------------2) ข้อมูล กชช.2 ค เป็นข้อมูลที่แสดงให้เห็นสภาพ
การทบทวนบทเรียน/ทบทวนกิจกรรม หรือเหตุการณ์เป็นช่วงๆ ปัญหาของหมู่บ้าน
เป็นการรวบรวมความรู้ในช่วงสั้นๆในการดำเนินงานและเป็นการ --------------3) ข้อมูล บก.01 เป็นข้อมูลที่สำรวจปัญหารายบุคคล
สะท้อนกลับในช่วงเวลาต่างๆ เพื่อสร้างความไว้วางใจและความ --------------4) ข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ตระหนักในการเรียนรู้  
  ..........5. รู้วิธีการ (3 ร.) เป็นการกำหนดแนวทางการแก้ไขปัญหา
..........6. การสรุปบทเรียน/การถอดบทเรียน มีการจัดหมวดหมู่ของปัญหาในลักษณะเชิงพื้นที่ เชิงประเด็น
กระบวนการที่กลุ่มเป้าหมาย องค์กรชุมชน องค์กรที่เกี่ยวข้องได้ และเชิงกลุ่มเป้าหมาย ซึ่งต้องใช้หลักการมีส่วนร่วมอย่างแท้จิง
ร่วมกันทบทวน ตรวจสอบ พฤติกรรมที่คิดปฏิบัติผ่านมาอย่าง ของคณะทำงาน พม. ทุกระดับร่วมกับคณะทำงานขับเคลือนการ
เป็นระบบหลังการสิ้นสุดโครงการ/กิจกรรมว่าสิ่งที่ได้ดำเนินการได้ พัฒนาตำบล คือร่วมเห็นปัญหา ร่วมคิดสาเหตุของปัญหา ร่วม
ผลดีผลเสียอย่างไร อะไรบ้างที่ต้องปรับปรุงแก้ไขให้ดียิ่งขึ้น กำหนดแนวทาง/แผนการแก้ไขปัญหา ร่วมตัดสินใจในการแก้ไข
จนเกิดประบวนการเรียนรู้ และสามารถกำหนดแนวทางการปฏิบัติ ร่วมติดตามและทบทวนผลงานร่วมประเมินผลการปฏิบัติงาน
ใหม่ที่ดี และมีประสิทธิภาพมากกว่าเดิม ร่วมรับประโยชน์ มีการจัดทำแผนปฏิบัติการพัฒนาเชิงบูรณาการ
  จากหน่วย/องค์กร/บุคคลที่มีส่วนร่วมหรือมีส่วนได้ส่วนเสียกับ
..........7. การประเมินผล การพัฒนา โดยมีการจัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU.)
ความหมาย การสรุปผล ทบทวนการดำเนินงานในกิจกรรมใด    
กิจกรรมหนึ่ง ว่าบรรลุวัตถุประสงค์เป็นไปตามที่กำหนดไว้เพียง   ..........6. รู้งาน (4 ร.) คือการรู้กระบวนการดำเนินกิจกรรมที่กำหนด
โดยมีข้อมูลทางวิชาการ หลักฐานบ่งชี้ถึงเหตุผลว่าเหตุใดจึง   เป็นเมนูในการแก้ไขปัญหาในชุมชน รวมทั้งรู้เกี่ยวกับการบริหาร
ประสบผลสำเร็จ หรือเหตุใดจึงไม่ประสบผลสำเร็จตลอดจน   จัดการ เพื่อส่งเสริมสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพประชาชนกลุ่ม
ผลกระทบที่เกิดขึ้น ทั้งเชิงบวกและลบ   เป้าหมาย เป็นการทำกิจกรรมร่วมกันด้านการพัฒนาสังคมหรือ
    ด้านสวัสดิการสังคมที่สร้างสรรค์ร่วมกันของประชาชนในพื้นที่
    เป้าหมาย ตาม 5 แนวทางของรูปแบบสายใยรักแห่งครอบครัว
    โดยใช้ทรัพยากรต่างๆ จากหน่วยงานภายนอกและภายในชุมชน
     
    ..........7. รู้ติดตาม (5 ร.) ในการดำเนินงานตำบลต้นแบบให้
    ประสบผลสำเร็จ ต้องมีการติดตามประเมินทั้งก่อนการดำเนินงาน
    ระหว่างการดำเนินงานและสิ้นสุดการดำเนินงาน
    --------------1) ก่อนการดำเนินการ มีการประเมินโดยสามารถนำ
    ข้อมูล จปฐ. กชช 2 ค.และข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้ง
    สถานการณ์ทางสังคมในพื้นที่ และการสำรวจข้อมูลตามแบบ
    บก.01 มาใช้ประกอบการวางแผนการดำเนินงาน
    --------------2) ระหว่างการดำเนินงาน มีการติดตามโดย
    ------------------ 2.1 ส่วนกลาง คณะทำงานในระดับจังหวัดและ
    คณะทำงานขับเคลื่อนฯตำบล
    ------------------ 2.2 การทบทวนบทเรียนเป็นการจัดให้มีเวที
    ีหรือพื้นที่ให้กลุ่มเป้าหมายองค์กรชุมชนและองค์ภายนอกที่เกี่ยว
    ข้อง ได้มีการพบปะพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้
    --------------3) สิ้นสุดการดำเนินงาน มีการติดตามโดย
    ------------------ 3.1 การสรุปบทเรียน/การถอดบทเรียน คือ
    กระบวนการที่กลุ่มเป้าหมาย องค์กรชุมชน องค์กรที่เกี่ยวข้อง
    ได้ร่วมกันทบทวน ตรวจสอบพฤติกรรมที่คิดปฏิบัติผ่านมาอย่าง
    เป็นระบบ ภายหลังการสิ้นสุดโครงการ/กิจกรรมว่าสิ่งที่ได้ดำเนิน
    ดำเนินการได้ผลดีผลเสียอย่างไร ต่อกลุ่มเป้าหมาย
    ------------------ 3.2 การประเมินผล เป็นการสรุป ทบทวนการ
    ดำเนินงานในกิจกรรมใดกิจกรรมหนึ่งว่าบรรลุวัตถุประสงค์เป็นไป
    ตามที่กำหนดไว้เพียงใด โดยมีข้อมูลทางวิชาการ หลักฐาน บงชี้
    ถึงเหตุผลว่าเหตุใดจึงประสบผลสำเร็จ หรือเหตุใดจึงไม่ประสบ
    ผลสำเร็จตลอดจนผลกระทบที่เกิดขึ้น ทั้งเชิงบวกและลบ
    ส่วนใหญ่การประเมินผลมักดำเนินการควบคู่ไปกับการติดตาม
    จึงเรียกกันว่า การติดตามประเมินผล
     
 
*** ข้อความนี้เป็นเพียงบางส่วน หากต้องการอ่านฉบับเต็ม สามารถอ่านได้ที่
------------1. คู่มือการดำเนินงานศูนย์พัฒนาสังคม ปี 2550
------------2. คู่มือการดำเนินงานตำบลต้นแบบการพัฒนาสังคมและสวัสดิการสังคม ปี 2554

 

 
 
สำนักพัฒนาสังคม กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ

๑๐๓๔ ถนนกรุงเกษม แขวงมหานาค เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร ๑๐๑๐๐ โทรศัพท์ ๐ ๒๖๕๙ ๖๑๒๔-๖ โทรสาร ๐ ๒๒๘๑ ๐๕๘๒