Link |
|---|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
กระบวนการงานพัฒนาสังคม 7 ขั้นตอน |
แนวทางการดำเนินงานตามหลัก 2 เตรียม | |
| ..........1. การเตรียมความพร้อมบุคลากร ประชาชน ในเรื่ององค์ | และดำเนินการ 5 รู้ | |
| ความรู้ คุณธรรม จริยธรรม | ..........1. การเตรียมคน (ต.1) ในการดำเนินงานตามรูปแบบ | |
| การเตรียมความพร้อมบุคลากร ประกอบด้วย | สายใยรัก จำเป็นต้องมีการเตรียมความพร้อมในการดำเนินงาน | |
| -------------การเตรียมความพร้อมบุคลากร ศพส. หมายถึง ส่งเสริม | ได้แก่การเตรียมข้าราชการและเจ้าหน้าที่ ในหน่วยงานสังกัด พม. | |
| สนับสนุนให้บุคลากร ศพส.เกิดความรู้ความเข้าใจก่อนที่จะลงไป | และบุคคลภายในตำบลผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stake holder) | |
| ปฏิบัติงานในพื้นที่ หรือจัดเวที | กับการดำเนินงานตำบลต้นแบบ | |
| -------------การเตรียมความพร้อมประชาชน หมายถึง การสร้าง | ||
| ความคุ้นเคยกับประชาชนในพื้นที่ก่อน ด้วยการศึกษาชุมชน การ | ..........2. การเตรียมพื้นที่ (ต.2) | |
| จัดเวที หรือส่งเสริมสนับสนุนโครงการพัฒนาสังคม | ------------- การคัดเลือกพื้นที่ดำเนินการ | |
| -------------การเตรียมวิทยากรจากภายนอก ในการจัดเวทีการ | 1) ตำบลที่ดำเนินการโครงการสายใยรักแห่งครอบครัว | |
| เรียนรู้ที่มีข้อจำกัดจากบุคลากรของศพส.อาจจำเป็นต้องอาศัย | 2) ตำบลที่ดำเนินโครงการศูนย์ 3 วัยสานสายใยรักแห่งครอบครัว | |
| วิทยากรกระบวนการและวิทยากรเนื้อหา(บรรยาย) ที่มีความ | ที่ยังไม่ผ่านกระบวนการดำเนินงานในรูปแบบตำบลต้นแบบ ปี 53 | |
| สามารถให้ความรู้อย่างเชื่อมโยงและกระตุ้นศักยภาพที่มีอยู่ | 3) ตำบลที่ดำเนินการศูนย์บริการทางสังคมแบบมีส่วนร่วม ปี 53 | |
| ให้แสดงออกมา | (เปิดพื้นที่ใหม่ 1 ตำบล) | |
| ------------- ปัจจัยประกอบการคัดเลือกพื้นที่ ตำบลต้นแบบใหม่ | ||
| ..........2. การประสานงานภาคีเครือข่าย | สามารถพิจารณาความพร้อมของชุมชน โดยใช้ปัจจัยประกอบ คือ | |
| คือ การพบปะ แลกเปลี่ยนและร่วมมือกับองค์กรภาครัฐ หรือเอกชน | 1) ผู้บริหารท้องถิ่น อบต./เทศบาล ให้ความสำคัญกับการพัฒนา | |
| ในพื้นที่เป้าหมาย ด้วยท่าทีที่เป็นมิตรและเสมอภาค เพื่อเตรียม | และการจัดสวัสดิการ | |
| การจัดเวทีหรือดำเนินโครงการพัฒนาสังคมให้บรรลุวัตถุประสงค์ | 2) มีกองทุนสวัสดิการชุมชนแล้วหรืออยู่ระหว่างดำเนินการจัดตั้ง | |
| 3) มีศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชน (ศพค.) | ||
| ..........3. การทำเวทีค้นหาศักยภาพชุมชน และกลั่นกรองปัญหา | 4) ขนาดของพื้นที่และประชากรเหมาะสมที่จะสามารถขับเคลื่อน | |
| คือ การจัดให้มีพื้นที่พูดคุยแลกเปลี่ยน ทั้งแบบเป็นทางการ | งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ(ไม่เป็นพื้นที่ใหญ่เกินไป เล็กเกินไป) | |
| และไม่เป็นทางการของกลุ่มเป้าหมาย องค์กรชุมชนในพื้นที่ | 5) ในตำบลมีผลงานการพัฒนาเป็นรูปธรรม | |
| หรือองค์กรภายนอกที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ควรให้ความสำคัญกับการ | 6) มีทุนทางสังคมและวัฒนธรรม(บ้าน วัด โรงเรียน กลุ่มอาชีพ | |
| จัดเวทีแบบไม่เป็นทางการมากกว่าเวทีที่เป็นทางการ ทั้งนี้มี | กองทุนต่างๆ) | |
| วัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเวทีได้รู้จักศักยภาพตนเอง กลั่นกรอง | 7) มีอาสาสมัคร อพม.,อสม. ฯลฯ | |
| สภาพปัญหาที่แท้จริงของกลุ่มเป้าหมายร่วมกัน และเชื่อมโยง | 8) มีทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมในวิถีชุมชนที่น่าสนใจ | |
| หรือนำศักยภาพชุมชนไปแก้ปัญหาหรือพัฒนาศักยภาพกลุ่ม | 9) ความเสี่ยงที่มีผลกระทบต่อการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง | |
| เป้าหมายจนนำไปสู่การเกิดกิจกรรม/โครงการพัฒนาสังคม | ||
| หรือสวัสดิการสังคมโดยชุมชนเป็นผู้คิดริเริ่มเอง | ..........3. รู้ชุมชน ( 1 ร.) ได้แก่ การทำความเข้าใจในสภาพพื้นที่ | |
| ศักยภาพต่างๆ ทุนทางสังคม ของชุมชน แผนชุมชน แผนท้องถิ่น | ||
| ..........4. การทำกิจกรรมร่วมกัน หรือส่งเสริมสนับสนุนการทำ | ผู้นำท้องถิ่น ผู้นำชุมชน ผู้นำกลุ่มกิจกรรม รู้สถานการณ์ต่างๆของ | |
| กิจกรรม | ชุมชน ข้อมูลประชากรกลุ่มเป้าหมาย ภาคีเครือข่ายในชุมชนว่ามี | |
| --------------การทำกิจกรรมร่วมกัน หมายถึง การทำกิจกรรม | ลักษณะเป็นเช่นไร ซึ่งในการดำเนินงานตำบลต้นแบบ จำเป็น | |
| ด้านการพัฒนาสังคมหรือด้านสวัสดิการสังคมที่สร้างสรรค์ร่วมกัน | ต้องรู้ข้อมูลของชุมชน | |
| ของประชาชนในพื้นที่เป้าหมาย | ||
| --------------การส่งเสริมสนับสนุนการทำกิจกรรม หมายถึง การที่ | ..........4. รู้ปัญหา (2 ร.) ในการดำเนินงานตำบลต้นแบบจำเป็น | |
| หน่วงงานภายในชุมชน ให้การสนับสนุนงบประมาณ ความรู้ หรือ | ต้องทราบปัญหาของพื้นที่และประชาชนในชุมชน เพื่อจัดลำดับ | |
| ทรัพยากรอื่นๆแก่ชุมชนโดยผ่านองค์กรชุมชนหรือกลุ่มที่เป็นแกน | ความสำคัญของปัญหาของชุมชน ดำเนินการโดยการทบทวน | |
| ขับเคลื่อนในการจัดทำกิจกรรมด้านการพัฒนาสังคม หรือสวัสดิ | วิเคราะห์ปัญหา ศึกษาสาเหตุของปัญหา โดยการนำข้อมูลจาก | |
| การสังคม ซึ่งเป็นข้อเสนอจากเวที ที่มีความเห็นร่วมกันว่าจำเป็น | จปฐ.,กชช2ค.และอื่นๆ | |
| ต้องขอรับการสนับสนุน | ---------เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา เพื่อรู้ปัญหาของชุมชน ได้แก่ | |
| --------------1) ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) | ||
| ..........5. การทบทวนบทเรียน | --------------2) ข้อมูล กชช.2 ค เป็นข้อมูลที่แสดงให้เห็นสภาพ | |
| การทบทวนบทเรียน/ทบทวนกิจกรรม หรือเหตุการณ์เป็นช่วงๆ | ปัญหาของหมู่บ้าน | |
| เป็นการรวบรวมความรู้ในช่วงสั้นๆในการดำเนินงานและเป็นการ | --------------3) ข้อมูล บก.01 เป็นข้อมูลที่สำรวจปัญหารายบุคคล | |
| สะท้อนกลับในช่วงเวลาต่างๆ เพื่อสร้างความไว้วางใจและความ | --------------4) ข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง | |
| ตระหนักในการเรียนรู้ | ||
| ..........5. รู้วิธีการ (3 ร.) เป็นการกำหนดแนวทางการแก้ไขปัญหา | ||
| ..........6. การสรุปบทเรียน/การถอดบทเรียน | มีการจัดหมวดหมู่ของปัญหาในลักษณะเชิงพื้นที่ เชิงประเด็น | |
| กระบวนการที่กลุ่มเป้าหมาย องค์กรชุมชน องค์กรที่เกี่ยวข้องได้ | และเชิงกลุ่มเป้าหมาย ซึ่งต้องใช้หลักการมีส่วนร่วมอย่างแท้จิง | |
| ร่วมกันทบทวน ตรวจสอบ พฤติกรรมที่คิดปฏิบัติผ่านมาอย่าง | ของคณะทำงาน พม. ทุกระดับร่วมกับคณะทำงานขับเคลือนการ | |
| เป็นระบบหลังการสิ้นสุดโครงการ/กิจกรรมว่าสิ่งที่ได้ดำเนินการได้ | พัฒนาตำบล คือร่วมเห็นปัญหา ร่วมคิดสาเหตุของปัญหา ร่วม | |
| ผลดีผลเสียอย่างไร อะไรบ้างที่ต้องปรับปรุงแก้ไขให้ดียิ่งขึ้น | กำหนดแนวทาง/แผนการแก้ไขปัญหา ร่วมตัดสินใจในการแก้ไข | |
| จนเกิดประบวนการเรียนรู้ และสามารถกำหนดแนวทางการปฏิบัติ | ร่วมติดตามและทบทวนผลงานร่วมประเมินผลการปฏิบัติงาน | |
| ใหม่ที่ดี และมีประสิทธิภาพมากกว่าเดิม | ร่วมรับประโยชน์ มีการจัดทำแผนปฏิบัติการพัฒนาเชิงบูรณาการ | |
| จากหน่วย/องค์กร/บุคคลที่มีส่วนร่วมหรือมีส่วนได้ส่วนเสียกับ | ||
| ..........7. การประเมินผล | การพัฒนา โดยมีการจัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU.) | |
| ความหมาย การสรุปผล ทบทวนการดำเนินงานในกิจกรรมใด | ||
| กิจกรรมหนึ่ง ว่าบรรลุวัตถุประสงค์เป็นไปตามที่กำหนดไว้เพียง | ..........6. รู้งาน (4 ร.) คือการรู้กระบวนการดำเนินกิจกรรมที่กำหนด | |
| โดยมีข้อมูลทางวิชาการ หลักฐานบ่งชี้ถึงเหตุผลว่าเหตุใดจึง | เป็นเมนูในการแก้ไขปัญหาในชุมชน รวมทั้งรู้เกี่ยวกับการบริหาร | |
| ประสบผลสำเร็จ หรือเหตุใดจึงไม่ประสบผลสำเร็จตลอดจน | จัดการ เพื่อส่งเสริมสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพประชาชนกลุ่ม | |
| ผลกระทบที่เกิดขึ้น ทั้งเชิงบวกและลบ | เป้าหมาย เป็นการทำกิจกรรมร่วมกันด้านการพัฒนาสังคมหรือ | |
| ด้านสวัสดิการสังคมที่สร้างสรรค์ร่วมกันของประชาชนในพื้นที่ | ||
| เป้าหมาย ตาม 5 แนวทางของรูปแบบสายใยรักแห่งครอบครัว | ||
| โดยใช้ทรัพยากรต่างๆ จากหน่วยงานภายนอกและภายในชุมชน | ||
| ..........7. รู้ติดตาม (5 ร.) ในการดำเนินงานตำบลต้นแบบให้ | ||
| ประสบผลสำเร็จ ต้องมีการติดตามประเมินทั้งก่อนการดำเนินงาน | ||
| ระหว่างการดำเนินงานและสิ้นสุดการดำเนินงาน | ||
| --------------1) ก่อนการดำเนินการ มีการประเมินโดยสามารถนำ | ||
| ข้อมูล จปฐ. กชช 2 ค.และข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้ง | ||
| สถานการณ์ทางสังคมในพื้นที่ และการสำรวจข้อมูลตามแบบ | ||
| บก.01 มาใช้ประกอบการวางแผนการดำเนินงาน | ||
| --------------2) ระหว่างการดำเนินงาน มีการติดตามโดย | ||
| ------------------ 2.1 ส่วนกลาง คณะทำงานในระดับจังหวัดและ | ||
| คณะทำงานขับเคลื่อนฯตำบล | ||
| ------------------ 2.2 การทบทวนบทเรียนเป็นการจัดให้มีเวที | ||
| ีหรือพื้นที่ให้กลุ่มเป้าหมายองค์กรชุมชนและองค์ภายนอกที่เกี่ยว | ||
| ข้อง ได้มีการพบปะพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้ | ||
| --------------3) สิ้นสุดการดำเนินงาน มีการติดตามโดย | ||
| ------------------ 3.1 การสรุปบทเรียน/การถอดบทเรียน คือ | ||
| กระบวนการที่กลุ่มเป้าหมาย องค์กรชุมชน องค์กรที่เกี่ยวข้อง | ||
| ได้ร่วมกันทบทวน ตรวจสอบพฤติกรรมที่คิดปฏิบัติผ่านมาอย่าง | ||
| เป็นระบบ ภายหลังการสิ้นสุดโครงการ/กิจกรรมว่าสิ่งที่ได้ดำเนิน | ||
| ดำเนินการได้ผลดีผลเสียอย่างไร ต่อกลุ่มเป้าหมาย | ||
| ------------------ 3.2 การประเมินผล เป็นการสรุป ทบทวนการ | ||
| ดำเนินงานในกิจกรรมใดกิจกรรมหนึ่งว่าบรรลุวัตถุประสงค์เป็นไป | ||
| ตามที่กำหนดไว้เพียงใด โดยมีข้อมูลทางวิชาการ หลักฐาน บงชี้ | ||
| ถึงเหตุผลว่าเหตุใดจึงประสบผลสำเร็จ หรือเหตุใดจึงไม่ประสบ | ||
| ผลสำเร็จตลอดจนผลกระทบที่เกิดขึ้น ทั้งเชิงบวกและลบ | ||
| ส่วนใหญ่การประเมินผลมักดำเนินการควบคู่ไปกับการติดตาม | ||
| จึงเรียกกันว่า การติดตามประเมินผล | ||
| *** ข้อความนี้เป็นเพียงบางส่วน หากต้องการอ่านฉบับเต็ม สามารถอ่านได้ที่ | ||
| ------------1. คู่มือการดำเนินงานศูนย์พัฒนาสังคม ปี 2550 | ||
| ------------2. คู่มือการดำเนินงานตำบลต้นแบบการพัฒนาสังคมและสวัสดิการสังคม ปี 2554 | ||
|
||
สำนักพัฒนาสังคม กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ |
||
๑๐๓๔ ถนนกรุงเกษม แขวงมหานาค เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร ๑๐๑๐๐ โทรศัพท์ ๐ ๒๖๕๙ ๖๑๒๔-๖ โทรสาร ๐ ๒๒๘๑ ๐๕๘๒ |
||